Hôm nay chúng tôi sẽ giới thiệu với các bạn về hai trường hợp trong lịch sử, liên quan đến việc người xưa ứng xử ra sao khi được người khác tặng quà, và làm sao để hóa giải nguy cơ con tin.

Trong thời kỳ Tam Quốc có một câu chuyện rất thú vị, kể về việc Đại tướng của Tào Tháo là Hạ Hầu Đôn từng bị người ta bắt cóc, tình thế nguy nan ‘cửu tử nhất sinh’. Còn đại thần của Tào Tháo là Trương Phạm cũng từng gặp phải nguy cơ con tin, con trai và cháu trai ông bị bọn cướp bắt cóc, nhưng con người của Trương Phạm vô cùng chính trực, gia đình không có tài sản dư thừa. Vậy cuối cùng Hạ Hầu Đôn và Trương Phạm đã hóa giải nguy cơ con tin như thế nào?

Ở loạt bài này, chúng tôi sẽ trình bày về những thăng trầm trong thời kỳ Tam Quốc dưới nhiều góc nhìn khác nhau. Kỳ đầu tiên sẽ bắt đầu kể về Tào Tháo, kể từ thiên hạ đại loạn đến trận chiến Quan Độ. Kỳ thứ hai sẽ bắt đầu từ Lưu Bị, kể từ trận chiến Xích Bích cho đến Bạch đế giao phó cô nhi. Kỳ thứ ba sẽ lấy đệ nhất thừa tướng Gia Cát Lượng làm nhân vật chính, kể đến ông “tận tâm tận lực, đến chết mới thôi”. Kỳ thứ tư thuộc về nhà Tấn, từ Trúc lâm thất hiền cho đến phong độ Ngụy Tấn.

Người xưa làm thế nào khi đối mặt với tiền tài bất nghĩa, và làm thế nào để xử trí nguy cơ con tin? Trong lịch sử là ai nói câu “Trời biết, Thần biết, ta biết, ông biết”? Mời xem video “lấy lịch sử làm gương”.

Nội dung câu chuyện (trích từ video)

Chào mọi người, hôm nay chúng ta sẽ nói về một chuyện, đó chính là làm sao để xem lịch sử, làm sao để đọc lịch sử. Nói đến lịch sử là chúng ta sẽ nghĩ ngay đến một câu nói: Đọc sử khiến người ta khôn ngoan. Lấy sử làm gương mà. Cá nhân tôi cho rằng đọc lịch sử thực sự là có thể khiến người ta khôn ngoan, nhưng cũng có trường hợp ngược lại, hôm nay chúng ta sẽ bắt đầu thảo luận từ trường hợp ngược lại.

Người nào đọc sử mà không khôn ngoan? Người này không phải là ai khác, chính là nhà sử học vô cùng nổi tiếng, tác giả của Hậu Hán Thư, Phạm Diệp. Nhân vật Phạm Diệp này chết như thế nào? Lịch sử ghi chép, Phạm Diệp tham vinh hoa phú quý, bí mật lên kế hoạch tạo phản, bị giết sau khi chuyện bại lộ, chết trên hình trường. Bạn nghĩ Phạm Diệp đọc sử sách nhiều hay ít? Ông ấy đương nhiên là đọc không ít sử sách, phần lớn những sử sách mà ngày nay chúng ta đang đọc đều là do Phạm Diệp viết, Hậu Hán Thư chính là do ông ấy viết, bạn nói xem ông ấy đọc sử sách còn ít hay sao? Không ít đâu. Khi Phạm Diệp chết, lúc đó vợ của ông ấy đã đến đó, người mẹ già 70 tuổi của ông ấy cũng đến đó. Đầu tiên là người vợ bước lên mắng Phạm Diệp một trận, sau đó người mẹ già lại bước tới mắng Phạm Diệp một trận, sau khi mắng xong, người mẹ già 70 tuổi của Phạm Diệp tiện tay giáng cho ông ấy hai bạt tai. Khi tôi đọc về câu chuyện của Phạm Diệp liền có một cảm nhận như thế này, đọc sử khiến người ta khôn ngoan không phải nằm ở chỗ bạn đọc bao nhiêu sử sách, mà nằm ở phương pháp đọc sử sách, phương pháp đọc lịch sử của bạn. Vậy rốt cuộc chúng ta nên đọc lịch sử như thế nào đây?

Tôi sẽ lấy một ví dụ, nói về việc tặng quà đi, việc tặng quà đã có từ thời xưa, bây giờ chúng ta có thì thời xưa cũng có. Người xưa tặng quà như thế nào? Người xưa tặng quà chính là ôm vàng ôm bạc trong người chạy đến nhà người khác, bây giờ chúng ta còn ai tặng quà như vậy nữa không? Không có nữa. Chỉ cần một tấm thẻ là có thể giải quyết rồi. Tuy rằng việc tặng quà của người xưa và người hiện đại thời nay có sự thay đổi về mặt hình thức, nhưng bản chất của vấn đề thì vẫn không thay đổi. Ngày nay chúng ta nhận được quà tặng của người khác, nên đối mặt với chuyện này như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu xem người xưa đối mặt như thế nào, tự nhiên sẽ sáng tỏ mọi chuyện thôi. Hôm nay chúng tôi sẽ mang đến cho các bạn vài câu chuyện tặng quà của người xưa:

Người xưa tặng quà và nhận quà biếu ra sao?

Câu chuyện thứ nhất, là đại thần nổi tiếng của Đông Hán, Dương Chấn. Chức quan của Dương Chấn khi đó rất lớn, vị trí Tam công (chỉ 3 chức quan cao nhất trong triều đình Trung Quốc thời xưa). Có một lần Dương Chấn đi qua Xương Ấp, trùng hợp huyện lệnh của địa phương Xương Ấp tên Vương Mật, ông ấy chính là người từng được Dương Chấn đề bạt và tuyển chọn. Vì vậy khi Vương Mật nhìn thấy Dương Chấn, ồ! Thượng cấp đại ân nhân của mình đến rồi, vậy mình phải hiếu kính với ông ấy thật tốt mới được. Vì vậy vào một đêm khuya vắng, Vương Mật nhét mười cân vàng vào trong người rồi đi tìm Dương Chấn, gặp được Dương Chấn liền mang số vàng đó ra tặng cho ông ta.

Dương Chấn thấy vậy, đã nói rằng, ta hiểu con người của ông, sao ông lại không hiểu con người của ta vậy hả? Ông mang mấy thứ này đến là để làm gì? Vương Mật nghe xong còn tưởng Dương Chấn có tính cách giống mình, cố tình khiêm tốn để giả vờ từ chối, nên ông ấy liền nói: Ôi da! Dương đại nhân à! Ngài xem, đêm tối không trăng không sao, không người nào biết đâu. Dương Chấn nghe xong liền nghiêm túc nói: “Trời biết, Thần biết, ta biết, ông biết, sao lại là không ai biết?” Câu này có nghĩa là chuyện này ông Trời biết, Thần linh biết, tôi biết và ông cũng biết, sao có thể nói là không có người nào biết chứ? Vương Mật nghe xong cảm thấy vô cùng hổ thẹn, hận không thể tìm thấy một cái lỗ để chui xuống. Đây chính là câu chuyện về Dương Chấn.

Dương Chấn làm quan vô cùng thanh liêm, làm việc luôn có nguyên tắc, một khi đã từ chối người khác thì cũng vô cùng kiên định. Nhưng có nhiều lúc, người khác tặng quà cũng là mang ý tốt, chúng ta rất khó mà từ chối trực tiếp, đối mặt với tình huống như vậy, người xưa xử lý như thế nào?

Tranh vẽ Lưu Sủng (Ảnh chụp video)

Chúng tôi sẽ mang đến cho các bạn một câu chuyện khác, người này tên là Lưu Sủng. Lưu Sủng khi ấy đang là Thái thú phủ Cối Kê của Đông Hán, tương đương với chức thị trưởng thành phố Hàng Châu ngày nay. Sau khi Lưu Sủng đến Cối Kê, trừng trị quan tham ô lại, ông ấy quản lý địa phương có khuôn phép trật tự rõ ràng, chỉ mới vài năm trôi qua, triều đình nhìn thấy vậy, cảm thấy Lưu Sủng rất có tài, nên đã điều ông ấy đến trung ương để thăng chức. Các hương thân phụ lão ở khu vực Hàng Châu lúc bấy giờ nghe nói Lưu Sủng sắp phải rời đi, khi đó có rất nhiều người trong núi đã gom góp tiền bạc của cải, cử bảy người già râu tóc bạc phơ có đức cao vọng trọng, mang số tiền đó đi tiễn biệt Lưu Sủng, trên người mỗi một người già đều mang theo một trăm đồng tiền xu.

Những người già này đi đến Cối Kê vừa nhìn thấy Lưu Sủng đã nói. “Ôi da! Đám người già chúng tôi, những người ở thôn quê chưa từng đi ra xã hội, chưa từng đi đến Cối Kê, lần đầu tiên chúng tôi đến chính là để tiễn biệt tiên sinh đó. Trước khi tiên sinh đến đây, đám tham quan ô lại đó không cho chúng tôi có cuộc sống yên ổn, cứ cách vài ba hôm lại đến quấy rối chúng tôi, từ sau khi ngài lên nhậm chức, là không còn xảy ra tình huống như vậy nữa, chúng tôi thực sự là cảm kích vô cùng, bây giờ nghe nói tiên sinh sắp phải rời khỏi nơi này, chúng tôi rất không nỡ, gom góp được số tiền này, hy vọng tiên sinh nhận lấy, đây chỉ là một chút tâm ý của chúng tôi”. Lưu Sủng nghe thấy vậy, liền nói: “Ôi! Tôi không thể nhận số tiền này!”, nhưng ý tốt của các hương thân thì phải làm sao?

Lúc đó Lưu Sủng đã làm như thế này. “Các hương thân, trong lòng tôi xin nhận ý tốt của mọi người, nhưng tiền này thì tôi không thể nhận, hay là như vậy đi, tôi chỉ nhận một đồng xu thôi có được không?” Trên người của những hương thân khi ấy đều mang theo một trăm đồng, tức là một trăm đồng tiền xu, Lưu Sủng chỉ lấy từ trong đó ra một đồng xu để giữ làm kỷ niệm, số tiền còn lại đều trả hết cho những người già đó. Đây chính là cách làm của Lưu Sủng khi đối diện với việc người khác tặng quà cho mình. Đó là chỉ lấy một phần rất nhỏ trong đó, số còn lại trả hết cho người ta.

Vậy đối mặt với việc người khác tặng quà, người xưa còn có cách ứng xử khác nữa không? Còn. Chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ với các bạn một câu chuyện trong “Tam Quốc Chí”.

Trong thời kỳ Tam Quốc có một đại thần rất nổi tiếng tên Hoa Hâm, khi ấy Hoa Hâm đang làm quan ở chỗ của Tôn Quyền, chưa được bao lâu thì trung ương hạ lệnh triệu hồi Hoa Hâm về trung ương làm quan. Con người của Hoa Hâm thường ngày rất chính trực, nhân duyên cũng rất tốt, vì vậy sau khi mọi người nghe được tin Hoa Hâm sắp phải rời đi, họ đều vô cùng không nỡ, có rất nhiều người đến tiễn biệt Hoa Hâm, khi tiễn biệt họ đã đưa cho Hoa Hâm rất nhiều tiền làm quà. Khi Hoa Hâm thấy những món quà này, ông ấy đã nhận hết toàn bộ, một đồng cũng không thể thiếu, nhưng trong lúc nhận lấy, Hoa Hâm đã ghi chép lại, ai cho mình bao nhiêu tiền đều ghi chép rõ ràng. Đợi đến ngày cuối cùng, khi Hoa Hâm thực sự phải lên đường, ông ấy đã gọi mọi người lại, sau đó lấy ra toàn bộ số tiền đó, nói với mọi người rằng: “Thật ra tôi vốn không muốn từ chối ý tốt của mọi người, nhưng mọi người nhìn tôi đi, tôi sắp phải lên đường đi xa, đường sá xa xôi như vậy, tôi mang theo nhiều tiền như vậy, một là bất tiện, hai là không an toàn, mọi người giúp tôi một việc có được không? Lấy lại số tiền này đi”. Hoa Hâm chính là dùng cách này để mang trả lại nguyên vẹn số tiền mà người khác tặng cho mình. Trong thời kỳ Tam Quốc, không phải chỉ có một mình Hoa Hâm từng làm chuyện như vậy.

Tranh vẽ Quan Vũ (Ảnh chụp video)

Quan Vũ cũng từng làm chuyện tương tự như vậy. Chúng ta đều biết con người của Quan Vũ xem trọng tình nghĩa, “thiên lý tẩu đơn kỵ”. Câu chuyện thiên lý tẩu đơn kỵ trong Tam Quốc thì nhà nhà đều biết, hôm nay chúng ta sẽ không đi vào chi tiết mà chỉ giới thiệu đơn giản. Khi ở Từ Châu, lúc đó Lưu Bị bị Tào Tháo đánh bại, Quan Vũ không còn đường để đi, đành phải dẫn theo chị dâu của mình đầu hàng Tào Tháo. Sau khi đầu hàng Tào Tháo, Quan Vũ đánh trận vô cùng dũng mãnh, đã lập được chiến công hiển hách cho Tào Tháo, đặc biệt là trận chiến Bạch Mã, chém được đại tướng Nhan Lương của Viên Thiệu. Con người của Tào Tháo thì lại rất yêu mến nhân tài, cực kỳ xem trọng Quan Vũ, vì vậy liên tục ban thưởng cho Quan Vũ vô số vàng bạc châu báu, và cả chức quan.

Quan Vũ làm thế nào đây? Quan Vũ nhận hết toàn bộ lễ vật đó, nhưng ông ta biết rõ mình sẽ không ở lại chỗ Tào Tháo quá lâu. Quan Vũ từng nói với Trương Liêu rằng: “Tôi biết rằng Tào công đối đãi với tôi vô cùng tốt, nhưng mà, Lưu Bị đối với tôi có ơn tri ngộ, hai chúng tôi từng thề rằng đồng sinh cộng tử. Tôi nhất định phải báo đáp ơn nghĩa của Tào công đối với tôi, tôi mới rời khỏi Tào công đi đầu quân cho Lưu Bị”. Vì vậy sau đó, sau trận Bạch Mã, Quan Vũ liền quyết định rời khỏi Tào Tháo. Khi rời khỏi, Quan Vũ đem cất giữ nguyên vẹn toàn bộ số vàng bạc châu báu mà Tào Tháo tặng cho mình trong suốt thời gian qua, viết một lá thư để lại cho Tào Tháo. Vì vậy cách làm của Hoa Hâm và Quan Vũ là giống nhau. Đối mặt với việc người khác tặng quà, đầu tiên là nhận lấy, sau đó mới trả lại.

Hôm nay chúng tôi chia sẻ với các bạn về những câu chuyện của Hoa Hâm, Quan Vũ và Dương Chấn, chính là muốn nói về việc khi người xưa đứng trước tiền tài bất chính, đối mặt với việc người khác tặng quà cho mình sẽ xử lý như thế nào. Còn có một chuyện tôi cảm thấy cũng rất thú vị, hôm nay tôi cũng muốn chia sẻ với mọi người, chính là những người khác nhau đối mặt cùng một sự việc sẽ có những cách làm không giống nhau. Chuyện này không thường xuyên gặp phải, và cũng không hy vọng mọi người sẽ gặp phải. Là chuyện gì vậy? Chính là có người bắt cóc con tin, khi xảy ra nguy cơ con tin thì người xưa xử trí như thế nào?

Người xưa xử trí việc bị bắt cóc con tin như thế nào?

Câu chuyện thứ nhất kể về một đại thần nổi tiếng của Đông Hán, người này chính là Kiều Huyền. Kiều Huyền làm một chức quan rất lớn, vị trí lên đến Thái úy, tương đương với chức Bộ trưởng quốc phòng. Ông ấy có một cậu con trai nhỏ, một hôm cậu con trai này đi ra ngoài chơi, kết quả bị vài kẻ xấu có ý đồ không tốt bắt cóc. Mà những tên bắt cóc này lại còn rất ngông cuồng, mang theo con tin chạy đến trên lầu các trong nhà của Kiều Huyền, đòi Kiều Huyền đưa tiền chuộc. Trong lịch sử ghi chép Kiều Huyền là một người rất thanh liêm, trong nhà không có tài sản, khi Kiều Huyền chết, người nhà còn không có đủ tiền để mua quan tài. Mọi người thử nghĩ xem, ngay cả tiền mua quan tài mà ông ta còn mua không nổi, Kiều Huyền làm gì có tiền để giao nộp tiền chuộc? Mấy kẻ bắt cóc kia tìm lầm người rồi đó.

Vì vậy, khi đó Kiều Huyền không có tiền để chi trả tiền chuộc nên đã chọn cách báo quan. Kết quả tư lệnh viên của khu vực kinh thành lúc bấy giờ dẫn theo một đội quân hùng hậu đi đến nhà của Kiều Huyền, bao vây xung quanh chỗ có mặt bọn bắt cóc. Lúc này, vì lo lắng cho an nguy của con tin, quân đội không dám mạo hiểm tấn công. Kiều Huyền nhìn thấy vậy liền nói: “Bọn xấu này vô pháp vô thiên, Kiều Huyền tôi sao có thể vì an nguy cá nhân của con trai mình mà dung túng đám xấu xa này chứ?” Nói xong Kiều Huyền liền ra lệnh cho binh lính tấn công, khi đó bọn bắt cóc nhìn thấy vậy liền hoảng sợ, sợ quá hóa điên, nên đã giết chết cậu con trai nhỏ của Kiều Huyền, đương nhiên là bọn bắt cóc này cũng không có kết cục tốt đẹp, tất cả bọn họ đều bị quan binh giết chết.

Sau này khi Kiều Huyền bẩm tấu lên triều đình đã nói với hoàng đế, nói rằng sau này chỉ cần có chuyện như vậy xảy ra, xin nhất định phải giết chết bọn bắt cóc mà không cần bàn luận, không cần nghĩ đến an nguy của con tin, càng không chi trả tiền chuộc cho bọn bắt cóc. Dùng điều này để ngăn chặn sau này xảy ra chuyện tương tự. Hoàng đế của nhà Hán khi đó nghe theo lời kiến nghị này của Kiều Huyền, ban bố pháp lệnh có liên quan. Từ đó về sau nhà Hán không còn xảy ra tình huống tương tự như vậy nữa. Tại sao vậy? Thật ra đạo lý rất đơn giản, bởi vì bọn bắt cóc không cách nào tìm kiếm được lợi ích từ việc bắt cóc nữa. Đầu tiên là không nhận được tiền chuộc, sau đó còn có nguy cơ bị rơi đầu nữa, kiểu mua bán lỗ vốn này đương nhiên là không ai làm nữa.

Có một tình huống tương tự cũng từng xảy ra trong thời kỳ Tam Quốc. Tào Tháo có một tướng lĩnh nổi tiếng tên là Hạ Hầu Đôn. Có một lần Hạ Hầu Đôn và Lã Bố giao chiến. Lã Bố nghĩ ra một âm mưu, trong sử sách ghi chép gọi đó là: Sai tướng trá hàng, cùng bắt giữ Đôn, uy hiếp chuộc người. Có nghĩa là khi đó Lã Bố phái một số tướng sĩ đi trá hàng với Hạ Hầu Đôn, Hạ Hầu Đôn liền dễ dàng tin theo, không ngờ khi đám tướng sĩ này đến được doanh trại của Hạ Hầu Đôn, ngược lại đã bắt cóc Hạ Hầu Đôn. Muốn đòi cấp dưới của Hạ Hầu Đôn giao ra tiền chuộc. Chuyện này cũng là xưa nay chưa từng nghe thấy. Bạn nghĩ xem, hai quân giao chiến, đó là cuộc thảm sát máu tanh, một sống hai chết, ngay vào lúc này mà bạn lại bắt cóc chủ tướng của đối phương, bạn không mưu cầu giành lấy một chút ý nghĩa về mặt chiến lược hoặc quân sự, ví dụ như kêu đối phương rút lui, kêu đối phương đầu hàng, mà ngược lại bạn đi đòi đối phương giao tiền chuộc, chuyện này chưa từng có trước đó, cũng chỉ có Lã Bố có thể làm ra được mà thôi!

Lại nói, lúc bấy giờ binh lính của Tào Tháo nhìn thấy chủ tướng bị bắt đi rồi, hoảng loạn vô cùng, nhưng may là có một vị đại tướng quân tên là Hàn Hạo. Khi đó Hàn Hạo phái người canh gác mỗi một cửa ra vào doanh trại, triệu tập tất cả tướng lĩnh để ổn định lòng quân, sau đó Hàn Hạo đích thân dẫn theo binh lính đi đến doanh trại của Hạ Hầu Đôn, đàm phán với bọn bắt cóc. Hàn Hạo xông vào liền chửi bới bọn bắt cóc: “Đám loạn thần tặc tử vô pháp vô thiên các ngươi, không ngờ lại dám bắt cóc đại tướng quân của bọn ta, xem ra là không muốn sống nữa rồi, ta dựa theo quốc pháp đến thảo phạt các ngươi, sao có thể vì an nguy cá nhân của đại tướng quân mà dung túng cho các ngươi chứ?” Nói xong Hàn Hạo xoay qua Hạ Hầu Đôn khóc lóc nức nở, nói rằng: Quốc pháp như vậy, Hàn Hạo tôi cũng không còn cách nào. Nói xong, liền dẫn theo binh lính tấn công bọn bắt cóc đó. Khi đó bọn bắt cóc nhìn thấy đều ngơ ngác vô cùng bất ngờ, nói rằng, chúng ta vốn dĩ chỉ muốn cướp của mà thôi, không ngờ lại gặp phải một tên liều chết. Bọn bắt cóc nhanh chóng quỳ xuống dưới đất xin đầu hàng Hàn Hạo, nói rằng: “Hàn tướng quân à, chúng tôi chỉ là muốn cướp chút tiền lộ phí, không có ý gì khác, không muốn tổn thương đại tướng quân, ngài hãy tha cho chúng tôi một mạng đi”.

Khi đó Hàn Hạo không quan tâm bọn chúng, sai người bắt trói cả đám lại, rồi chửi bới bọn chúng một trận, nhổ đầy nước bọt lên mặt chúng, sau đó rút đao ra, ra lệnh cho binh lính giết chết hết bọn bắt cóc này. Sau đó, khi Tào Tháo quay về biết được chuyện này, Tào Tháo hết lời khen ngợi cách làm này của Hàn Hạo, nói rằng: “Từ này về sau chỉ cần có chuyện tương tự như vậy xảy ra, cứ xử lý giống như Hàn Hạo, đối với bọn bắt cóc cứ giết không cần hỏi”. Quả nhiên là từ đó về sau, không còn có chuyện bắt cóc tương tự như vậy xảy ra nữa.

Bọn bắt cóc nhanh chóng quỳ xuống dưới đất xin đầu hàng Hàn Hạo (Ảnh chụp video)

Vậy đối mặt với nguy cơ con tin, ngoài cách sử dụng vũ lực như vậy, còn có cách nào khác nữa không?

Thật ra là có đó, “Trương Phạm truyện” trong Tam Quốc Chí có ghi chép một câu chuyện như thế này. Trương Phạm là một đại thần của nước Ngụy. Có một lần cháu trai và con trai của Trương Phạm đang du ngoạn tại Sơn Đông, bị bọn cướp ở địa phương bắt giữ làm con tin. Trong sử sách ghi chép Trương Phạm là một người vô cùng thanh liêm, ông ấy xuất thân trong gia tộc lớn, tiếp nhận sự giáo dục cực kỳ tốt, có thể nói là một quân tử khiêm tốn, nhưng trong nhà không có tài sản gì. Vậy tiền trong nhà ông đi đâu hết rồi? Thì ra là đem đi cứu tế người nghèo hết rồi. Trương Phạm chỉ cần nhìn thấy người khác cần tiền, hoặc là gia cảnh người ta nghèo khổ, ông ấy nhất định sẽ lấy tiền trong nhà ra giúp đỡ người khác.

Một người tốt như vậy, mà bây giờ gặp phải bọn cướp đòi tiền chuộc, trong nhà thật sự là không có tiền, khi đó Trương Phạm không còn cách nào khác, đành phải một mình mang theo một cái miệng đi gặp bọn cướp. Sau khi gặp bọn cướp, bọn cướp vừa nhìn liền kinh ngạc, ồ! Một người đức cao vọng trọng như vậy, là một quân tử, nhưng trong nhà thật sự là không có tiền, không có tiền chuộc thì phải làm sao? Sau đó bọn cướp suy nghĩ: Thôi kệ đi, tôi sẽ thả con trai của ông ra. Kết quả bọn cướp đã thả con trai của Trương Phạm ra. Lúc đó Trương Phạm chỉ nói một câu như thế này, ông nói: “Ôi! Mấy người bằng lòng thả tự do cho con trai tôi, tôi đã vô cùng cảm kích rồi, vợ tôi vẫn luôn rất lo lắng cho an nguy của con trai tôi, nhưng đối với tôi mà nói, tôi lo lắng cho cháu trai mình hơn, cháu trai tôi còn nhỏ, để lại một mình nó, nó nhất định sẽ lo lắng hoảng sợ, hay là như vậy đi, mấy người xem có được không? Tôi lấy con trai tôi đổi lấy cháu trai của tôi, mấy người thả cháu trai của tôi ra, giữ con trai lại có được không?”

Bọn cướp nghe thấy vậy, cả bọn đều vô cùng cảm động, nói rằng: “Trong thời buổi này còn có người đặt an nguy của người khác lên trước an nguy của con trai mình, tuy chúng tôi là bọn cướp, nhưng cướp cũng có đạo lý, chúng tôi cũng là người trọng tình nghĩa, trước đây chưa từng thấy người nào trọng tình nghĩa như tiên sinh. Như vậy đi, tôi sẽ thả hết cả hai người”. Cuối cùng bọn cướp thả tự do cho con trai và cháu trai của Trương Phạm.

Từ xưa đến nay, chúng ta đối mặt với nguy cơ con tin, cơ bản có ba phương pháp như vậy. Cách thứ nhất chính là tiền bạc, chi trả tiền chuộc, anh đòi bao nhiêu tiền thì tôi cho anh bấy nhiêu tiền. Cách thứ hai chính là dùng vũ lực, tôi từ chối hợp tác với bọn bắt cóc, đối với bọn cướp cứ giết không cần hỏi. Loại thứ ba chính là đạo nghĩa, đi thuyết phục đối phương giống như cách làm của Trương Phạm. Ba cách làm này đều có mặt tốt và mặt xấu của nó. Cách làm thứ nhất là chi trả tiền bạc, mặt tốt là bạn có khả năng rất cao sẽ đưa được con tin về nhà một cách an toàn, mặt xấu thì cũng rất dễ nhìn thấy, đó là bạn làm như vậy, thật ra chính là đang cổ vũ bọn bắt cóc tiếp tục đi bắt cóc người khác. Cách làm thứ hai là đối với bọn bắt cóc cứ giết không cần hỏi, làm như vậy, mặt tốt là có thể ngăn chặn chuyện tương tự xảy ra về sau, còn mặt xấu chính là, ngay trong lúc đang tiến hành cách làm này, bạn không thể nào đảm bảo được an nguy của con tin. Vì vậy cùng một cách thức xử lý vấn đề như nhau, nhưng đại tướng Hạ Hầu Đôn không bị thương chút nào cả, còn con trai nhỏ của Kiều Huyền thì bị bọn bắt cóc giết chết, vì vậy chuyện này không thể chắc chắn được. Cách làm thứ ba, là dùng đạo nghĩa đi thuyết phục đối phương giống như Trương Phạm.

Chuyện này lại càng thể hiện rõ mỗi người mỗi khác. Sở dĩ Trương Phạm làm được là vì nhân phẩm và sự tu dưỡng của ông đã đạt được tới mức độ rất cao. Nếu như chuyện này đổi thành Trương Phi hoặc là Hàn Hạo thì có thể đã hỏng chuyện rồi, nói chưa được vài câu đã rút đao ra rồi, xử lý cứng nhắc và bảo thủ theo kiểu hôm nay không phải anh bước ra từ chỗ này thì là tôi bước ra từ chỗ này. Sở dĩ Trương Phạm có thể làm người khác cảm động không phải là vì những lời nói đó của Trương Phạm, mà là thiện tâm và thành ý đằng sau những lời nói đó của Trương Phạm.

Hôm nay chúng tôi đã chia sẻ hai tình huống với mọi người, một là người xưa xử lý như thế nào khi được người khác tặng quà? Hai là người xưa xử trí nguy cơ con tin như thế nào? Tôi cảm thấy điểm thú vị của lịch sử chính là ở chỗ này, chính là tìm hiểu xem người xưa làm thế nào để dùng các phương thức khác nhau để xử lý cùng một vấn đề, sẽ có rất nhiều giúp ích cho đời sống của chúng ta ngày nay.

Những câu chuyện mà chúng tôi chia sẻ với các bạn ngày hôm nay còn có một điểm chung rất quan trọng nữa, chính là các nhân vật chính trong những câu chuyện này đều có mối liên hệ với thời kỳ Tam Quốc, thậm chí là có mối liên hệ đến một nhân vật quan trọng trong thời kỳ Tam Quốc. Nhân vật quan trọng này là ai? Chính là Tào Tháo. Người đầu tiên mà chúng ta nói đến ngày hôm nay chính là Dương Chấn “Trời biết, Thần biết, ta biết, ông biết”. Dương Chấn có một hậu duệ vô cùng nổi tiếng trong thời kỳ Tam Quốc, chính là Dương Tu. Dương Tu là con cháu đời thứ 5 của Dương Chấn. Chúng ta đều biết Dương Tu là bị Tào Tháo giết chết, đương nhiên là có rất nhiều nguyên nhân khiến Dương Tu bị giết, hôm nay chúng ta khoan không bàn luận điều này. Lúc nãy chúng tôi cũng có kể với các bạn về Hoa Hâm. Về sau Hoa Hâm chính là tể tướng khai quốc của nước Ngụy trong thời kỳ Tam Quốc, đồng thời ông ấy cũng là người được Tào Tháo tuyển chọn và tin cậy. Sau đó là đến nhân vật Quan Vũ, Quan Vũ thì quá quen thuộc với chúng ta rồi, “thiên lý tẩu đơn kỵ” đó là vì Tào Tháo cố tình thả Quan Vũ đi, lúc đó Tào Tháo có nói rằng: “Mỗi người một chủ nhân, đừng đuổi theo”, nên đã thả Quan Vũ đi. Sau đó chúng ta lại nói đến Kiều Huyền, Kiều Huyền là Thái úy của nhà Hán, nhưng ông ấy đồng thời cũng là người thầy trong cuộc đời của Tào Tháo khi còn trẻ, thậm chí cả hai còn là bạn tri giao nhiều năm, có ảnh hưởng rất lớn đối với Tào Tháo. Hạ Hầu Đôn là một đại tướng của Tào Tháo, Trương Phạm chính là thuộc hạ dưới trướng Tào Tháo. Vì vậy các bạn thấy đó, chúng ta kể chuyện của thời kỳ Tam Quốc, kể đi kể lại cũng không thể tách khỏi một người, người này chính là Tào Tháo. Theo như cá nhân tôi nhận xét, Tào Tháo chính là một nhân vật chủ chốt nhất trong thời kỳ Tam Quốc.

Tuy nhiên hình tượng nhân vật của Tào Tháo cực kỳ phức tạp, có rất nhiều người thích ông ấy, cũng có rất nhiều người không thích ông ấy. Nếu muốn kể rõ Tam Quốc thì nhất định phải nói rõ về Tào Tháo, phải bắt đầu kể từ Tào Tháo. Vì vậy trong các chương trình tiếp theo về sau, chúng tôi sẽ dựa theo mốc thời gian của Tào Tháo để mang lại nhiều câu chuyện thú vị về nhân vật này cho các bạn. Trong lịch sử, Tào Tháo có rất nhiều câu chuyện thật thật giả giả, có một số các câu chuyện là thật, nhưng cũng có một số là giả. Vậy trong lịch sử Tào Tháo có những câu chuyện giả nào? Hình tượng lịch sử của Tào Tháo được hình thành như thế nào? Mời quý vị xem tiếp ở kỳ tiếp sau.

Theo Epoch Times
Châu Yến biên dịch

Có thể bạn quan tâm:

videoinfo__video3.daikynguyen.tv||b4a369d49__

Ad will display in 09 seconds