Chuyện kể rằng vào cuối thời nhà Minh, thiên tai và các cuộc bạo loạn diễn ra không ngừng, trộm cướp hoành hành khắp nơi. Giang sơn Đại Minh gặp vô vàn sóng gió, tình thế vô cùng nguy cấp, hoàng đế Sùng Trinh bồn chồn lo lắng, ăn không ngon ngủ không yên…

Thái giám thân cận của Sùng Trinh hoàng đế là Vương Thừa Ân nhìn thấy vậy cũng âm thầm rơi lệ, không biết phải làm thế nào để an ủi chủ nhân của mình.

Cao nhân xuất thế, dự báo trước thời vận nhà Minh

Một hôm, Vương Thừa Ân ra bên ngoài hoàng cung đi xử lý công việc, trên đường quay trở về, đúng lúc gặp được một thầy bói xem chữ đoán mệnh, thầy bói này có tướng mạo Tiên phong đạo cốt, vừa nhìn đã biết là cao nhân. Vương Thừa Ân nghĩ thầm, chi bằng giúp Sùng Trinh hoàng đế bói thử vận mệnh quốc gia xem ra sao, làm thế nào mới có thể vượt qua được những ngày tháng gian nan này, thế là Vương Thừa Ân đi đến trước mặt thầy bói.

Thầy bói nói: “Vị tiểu ca này, ngài muốn xem chữ gì hả?”, Vương Thừa Ân nhất thời chưa nghĩ ra, ngẩng đầu lên nhìn thấy tấm phướn của thầy bói, chỉ tay vào chữ “hữu” trong hàng chữ “quản lộ vi hữu” được viết trên tấm phướn nói rằng xem chữ “hữu” này đi.

Thầy bói hỏi Vương Thừa Ân muốn xem hỏi chuyện gì? Vương Thừa Ân nói rằng muốn hỏi xem tiền đồ của quốc gia như thế nào. Nào ngờ thầy bói nhíu mày nói rằng: “Đại sự không hay rồi! Phản tặc đã xuất đầu (trỗi dậy) rồi” (chữ phản (反) xuất đầu (xuyên qua đầu) tức là chữ “hữu” (友). Vương Thừa Ân nghe xong, sợ đến toàn thân toát mồ hôi lạnh, quả đúng là như vậy, đội quân của Lý Tự Thành đang giành thắng lợi như chẻ tre, đang tiến gần đến kinh thành rồi.

Trong lúc cấp bách Vương Thừa Ân nhớ ra tên của Sùng Trinh hoàng đế là Chu Do Kiểm, liền nói rằng muốn xem chữ “do”, thầy bói chỉ vào chữ “do” và nói: “Ngài xem, chữ điền (田) xuất đầu là chữ do (由), nghĩa là nông dân tạo phản, và cũng sắp trỗi dậy rồi!” (chữ điền đại diện cho nông dân, xuất đầu (xuyên qua đầu) nghĩa là đứng lên, trỗi dậy).

Vương Thừa Ân cố gắng giả vờ bình tĩnh nói rằng, hay là xem chữ “hữu” (有) này đi. Thầy bói liếc nhìn một cái, nói: “Ừ, từ chữ ‘hữu’ (有) cho thấy, giang sơn Đại Minh đã mất đi một nửa rồi, quốc gia lâm nguy, xã tắc khó giữ”. Bởi vì phần đầu của chữ “hữu” (有) là một nửa của chữ “đại” (大), phần còn lại của chữ “hữu” (有)  chính là một nửa của chữ “minh” (明).

Một thái giám hết mực trung thành như Vương Thừa Ân nghe thấy lời này của thầy bói, trong lòng lo lắng như lửa thiêu lửa đốt, cho nên lại viết thêm một chữ “dậu” (酉).

Nào ngờ thầy bói xem xong chữ này, liền biến đổi sắc mặt tỏ vẻ kinh hãi, nói rằng: “Thôi xong rồi! thôi xong rồi! ‘Cửu ngũ chí tôn’ trên không đầu, dưới không chân, sao có thể lâu dài được, mọi chuyện đều hỏng cả rồi”. Chữ “dậu” (酉) chính là chữ “tôn” (尊) bỏ đi hai nét trên đầu, bỏ đi chữ “thốn” (寸) bên dưới, ngay cả vị hoàng đế tôn quý cũng bị chém đầu chặt chân, vương triều Đại Minh còn có hy vọng gì nữa chứ? (Cửu ngũ chí tôn nghĩa là hoàng đế).

Vương Thừa Ân nghe xong lời này, lặng lẽ thở dài, trong lòng thầm nghĩ chẳng lẽ chủ nhân của mình lại bạc mệnh như vậy sao. Vương Thừa Ân cảm thấy không cam tâm, lại viết thêm một chữ “u” (幽).

Thầy bói nói: “Chữ ‘u’ (幽) này có hai sợi dây thừng bên trong núi, xem ra có hai người sắp treo cổ rồi!”

Vương Thừa Ân nghe xong vừa kinh ngạc vừa sợ hãi, hai tay run rẩy, mềm nhũn vô lực, ông ta đành dùng miệng cắn vào chiếc khăn vuông, lấy ra một nén bạc. Thầy bói nhìn thấy liền xua tay, nói rằng: “Tôi không thể nhận số tiền này. Miệng dưới cắn khăn, đó chẳng phải là chữ “điếu” của từ “treo cổ” hay sao? Hy vọng ngài có thể bảo trọng, tự lo cho mình đi!” (chữ “口” (khẩu, miệng) +  “巾” (bố, vải) =  “吊” (điếu, treo).

Vương Thừa Ân ngước mặt lên, đang định nói cám ơn, thì thầy bói đã biến mất, không thấy đâu nữa, chỉ nhìn thấy có một tấm giấy xuyến vàng từ trên bầu trời rơi xuống, trên đó có một bài thơ “Du Tiên Thi”, viết rằng:

Thanh khê thiên dư nhẫn, trung hữu nhất đạo sĩ
Vân sanh lương đống gian, phong xuất song hộ lý
Tá vấn thủy hà thủy? Vân thị Quỷ Cốc Tử…

Tạm dịch:

“Suối trong ngàn trượng xa
Giữa rừng Đạo sĩ ra
Mây sinh nơi rường cột
Gió lùa song la đà
Xin hỏi người nào vậy?
Quỷ Cốc Tử là ta”.

[Tham khảo bản dịch thơ của Minh An và Vô danh cư sỹ].

Lúc này Vương Thừa Ân mới chợt nhận ra, biết rằng người mà mình gặp lúc nãy chính là Quỷ Cốc Tử chân Tiên.

Vương Thừa Ân trở về hoàng cung, quả nhiên không lâu sau Lý Tự Thành chiếm được kinh thành, Sùng Trinh hoàng đế hốt hoảng chạy trốn lên ngọn núi ở phía sau Tử Cấm Thành, treo cổ mà chết, Vương Thừa Ân đi theo Sùng Trinh hoàng đế cũng treo cổ chết theo chủ nhân. Tất cả những gì Quỷ Cốc Tử từng tiên đoán đều chính xác.

Ảnh minh họa “Tiên Phật Kỳ Tung” của Hồng Ứng Minh thời nhà Minh.

Quỷ Cốc Tử được nhắc ở trên là một nhân vật nổi tiếng trong thời kỳ Chiến Quốc. Tên thật của ông là Vương Hủ, còn gọi là Vương Thiền. Theo như sử cũ ghi chép, gần Dương Thành thời kỳ Đông Chu có một thung lũng, núi cao rãnh sâu, rừng cây rậm rạp, vô cùng âm u, không giống nơi ở của con người, nên gọi là “quỷ cốc”. Vương Hủ ẩn cư trong thung lũng đó, cho nên mọi người gọi ông là “Quỷ Cốc Tử”.

Gặp Thiên thư Quỷ Cốc Tử thần thông cái thế

Một hôm, sư phụ của Quỷ Cốc Tử gọi ông đến trước mặt, nói với ông rằng: “Ta sắp phi thăng đi làm Thần tiên rồi, nay để lại một bộ Thiên thư cho con, phải nghiên cứu kỹ càng, không được lười biếng”. Nói xong để lại một cuộn thẻ tre, rồi phi thăng lên trời. Quỷ Cốc Tử chỉ thấy trên cuộn thẻ tre viết hai chữ “Thiên thư”. Khi mở ra xem, từ đầu đến cuối không có một chữ, Quỷ Cốc Tử khi đó cảm thấy vô cùng khó hiểu. Hai thầy trò sống nương dựa vào nhau trong thời gian 9 năm, hôm nay sư phụ đột nhiên rời đi, Quỷ Cốc Tử nhất thời cảm thấy trong lòng vô cùng trống trải, không có điểm tựa, không còn tâm trạng ăn uống, nên ông chui vào trong hang động, nằm xuống liền ngủ thiếp đi, nhưng vừa chợp mắt thì lại thấy trước mặt xuất hiện cuộn thẻ tre thiên thư đó cứ mở ra rồi cuộn lại, cuộn lại rồi mở ra. Quỷ Cốc Tử vội vàng bò dậy, cầm lấy cuộn thiên thư, không ngờ trên cuộn thẻ tre xuất hiện những tia sáng màu vàng, từng hàng chữ khoa đậu (chữ nòng nọc) lấp lánh tỏa sáng, Quỷ Cốc Tử than rằng: “Lẽ nào đây chính là ‘kim thư’ (sách vàng) được truyền qua nhiều đời!”

Quỷ Cốc Tử đột nhiên thấy vô cùng hứng thú, đọc liền một mạch, không ngờ xem qua là thuộc lòng. Thì ra trên đó ghi chép một bộ sách của Tung Hoành gia, nói về các thuật bãi hạp, phản ứng, nội kiển, để nga, phi kiềm v.v… tổng cộng gồm 13 chương.

Quỷ Cốc Tử đọc xong 13 chương, bất giác vỗ bàn khen hay, ngày thường ông chưa bao giờ chủ động cùng người khác bàn luận đạo lý, nay có được kim thư tuyệt vời như vậy, nếu đem ra bàn luận thì người khác làm sao có thể tranh luận cùng ông. Bỗng nhiên Quỷ Cốc Tử lại nhớ đến những ngày ở bên cạnh sư phụ, một cơn đau nhói trào dâng trong tim.

Ngày hôm sau thức dậy, Quỷ Cốc Tử vẫn cảm thấy vô cùng mệt mỏi, nhưng trong đầu vẫn luôn nghĩ đến kim thư, ông mở cuộn thẻ tre ra xem, muốn nghiên cứu cho kỹ càng, nào ngờ trong sách không có chữ nào cả. Quỷ Cốc Tử mở từ đầu đến cuối vẫn không thấy một chữ nào cả, nhưng ông cảm thấy sách này là báu vật quý giá nhất của sư phụ, cần phải cực kỳ trân trọng, ông bước vào trong hang động, đem cuộn thẻ tre để lên trên đầu giường, sau đó đi ra khỏi hang động để luyện công theo lời căn dặn của sư phụ.

Không biết từ khi nào mặt trời đã xuống núi, màn đêm kéo đến, Quỷ Cốc Tử bước vào trong hang, ngả lưng lên trên giường nằm ngủ, chỉ thấy kim thư phát ra ánh sáng màu vàng kim, chữ viết hiện ra rõ ràng. Quỷ Cốc Tử lại càng cảm thấy kỳ lạ, thì ra ánh trăng xuyên qua cửa sổ chiếu lên trên kim thư, lúc này Quỷ Cốc Tử mới phát hiện kim thư này vốn dĩ thuộc tính âm, thấy mặt trời thì không hiển chữ, dưới ánh trăng và ánh đèn thì mới hiện ra từng dòng chữ màu vàng, đúng là kỳ thư hiếm có trên đời.

Quỷ Cốc Tử bước ra khỏi hang động, đi đến bên cạnh bàn đá, lại bắt đầu cặm cụi đọc sách. Nhưng không còn là văn chương mà hôm qua ông đọc được nữa, thì ra là những từ ngữ của Tung Hoành, ngày nay lại trở thành binh thư. Quỷ Cốc Tử cảm thấy vô cùng kỳ lạ, ông tỉ mỉ mở từng thẻ tre ra xem, vẫn là binh pháp, không có các thuật của Tung Hoành. Thế là Quỷ Cốc Tử đọc một mạch từ đầu đến cuối, vẫn là 13 chương.

13 chương binh pháp trong kim thư mà Quỷ Cốc Tử đã đọc, cùng với 13 chương “Tôn Tử binh pháp” lưu truyền thế gian giống như một văn một võ, hỗ trợ trong ngoài, bổ trợ lẫn nhau, cái mà Quỷ Cốc Tử truyền thụ là văn binh pháp, còn cái mà Tôn Vũ lưu truyền là võ binh pháp. Binh pháp của Quỷ Cốc Tử nhấn mạnh kế sách củng cố binh lực trong chiến lược, còn Tôn Vũ thì chủ trương dùng công thủ trong chiến thuật để giành thắng lợi (công thủ ở đây nghĩa là tấn công và phòng thủ). Hai bộ binh pháp này đều chủ trương không cần giao chiến mà khiến quân địch khuất phục mới là cảnh giới cao nhất trong thuật dụng binh.

Từ sau khi Quỷ Cốc Tử phát hiện ra sự huyền diệu của kim thư, hàng đêm đều đọc một lượt, tức là mỗi đêm đọc được một bộ sách.

Đến đêm thứ ba, Quỷ Cốc Tử đọc về kỳ thư làm giàu, trong đó nói về phương pháp chăn nuôi, nguyên tắc mua bán, chú trọng phương pháp “muốn lấy thứ gì đó thì trước tiên phải cho đi thứ gì đó”, và còn phải kiên nhẫn chờ đợi thời cơ. Quỷ Cốc Tử đem phương pháp làm giàu này truyền thụ cho Kế Nhiên, Lã Bất Vi, Bạch Khuê… giúp họ giàu hơn cả một quốc gia.

Đêm thứ tư Quỷ Cốc Tử đọc về dưỡng tính tu chân đại pháp, bên trong chủ yếu miêu tả về bổn kinh âm phù thất thuật, yêu cầu cần phải dưỡng khí trong yên tĩnh và hài hòa, thanh tâm quả dục thì mới trở thành Chân nhân. Quỷ Cốc Tử đem bí quyết này truyền cho Từ Phúc, sau này lại truyền cho Đào Hoằng Cảnh.

Đêm thứ năm Quỷ Cốc Tử đọc đến thuật xem tướng bói mệnh, trong đó nói về thiên vũ kinh, mệnh số, tướng mặt và phúc họa của đời người, Quỷ Cốc Tử đem kiến thức này truyền lại cho Mao Oanh, về sau lại truyền cho Tư Mã Quý Chủ, Lý Hư Trung.

Đêm thứ sáu, đêm thứ bảy, đêm thứ tám… Mỗi đêm Quỷ Cốc Tử đều phải đọc một lượt, mỗi lần đọc là một bộ sách mới, trên trời dưới đất, trị quốc an bang, thi cử, kinh tế, thiên văn địa lý, tinh mệnh thuật số, đan dược dưỡng sinh… không có thứ gì là không có, kiến thức vô tận, không bao giờ cạn kiệt. Quỷ Cốc Tử xem cuộn thẻ tre này như báu vật, lúc nào cũng giữ cẩn thận trong người.

Cứ như vậy, Quỷ Cốc Tử dựa vào cuốn kim thư này để phát triển bản thân thành một nhân vật “bách khoa toàn thư”, thông thạo và am hiểu mọi thứ.

Tranh vẽ Tôn Tẫn, đệ tử của Quỷ Cốc Tử (Nguồn: Wikipedia)

Hại đồng môn khiến Bàng Quyên vạn tiễn xuyên tâm

Chuyện kể rằng Quỷ Cốc Tử thu nhận Tôn Tẫn, Bàng Quyên làm đệ tử, đầu tiên dạy cho họ một số kiến thức cơ bản về binh pháp. Vài năm sau, Quỷ Cốc Tử thấy kiến thức cơ bản của hai người đều đã vững vàng. Ông gọi Tôn Tẫn và Bàng Quyên đến và nói rằng: “Hai người các con đã có một số căn bản, hôm nay, ta dạy các con phương pháp bày binh bố trận”. Tôn Tẫn và Bàng Quyên nhìn nhau một cái, lộ ra sắc mặt khó coi. Quỷ Cốc Tử nhìn ra được tâm tư của hai người họ, nói rằng: “Có phải các con muốn nói rằng không có binh tướng thì làm thế nào bày binh bố trận phải không?”

“Đúng vậy”.

“Các con nhìn đi”, Quỷ Cốc Tử chỉ tay lên trên bàn nói, “đây không phải binh tướng sao?”

Tôn Tẫn và Bàng Quyên nhìn lên trên bàn, chỉ nhìn thấy một chén đậu đỏ, làm gì có binh nào tướng nào chứ, tưởng rằng Quỷ Cốc Tử muốn dùng đậu đỏ để làm mô hình biểu diễn bày binh bố trận. Quỷ Cốc Tử không nói gì cả, dẫn hai người họ lên trên Diễn Binh Lĩnh (ngọn núi diễn tập quân sự), ông bốc lấy một nắm đậu đỏ, trong miệng lẩm bẩm một hồi đoạn vung tay ném đậu đỏ ra, thật kỳ lạ, những hạt đậu đỏ này vừa rơi xuống đất, tất cả đều biến thành binh lính và tướng sĩ, và còn chủ động chia thành hai đội quân xanh và đỏ. Trên Diễn Binh Lĩnh đột nhiên vang lên tiếng người hò hét, tiếng ngựa hí vang, Tôn Tẫn và Bàng Quyên đều nhìn đến ngây dại. Quỷ Cốc Tử ra lệnh cho Tôn Tẫn làm chủ soái của quân đỏ, Bàng Quyên là chủ soái của quân xanh, mỗi người dẫn theo đội quân của mình đi giao chiến với đối phương, Quỷ Cốc Tử đứng một bên chỉ huy. Trải qua nhiều lần diễn tập như vậy, bản lĩnh của Tôn Tẫn và Bàng Quyên tăng lên vượt bậc.

Một hôm, Bàng Quyên xuống núi lấy lương thực, nghe người đi đường nói rằng nước Ngụy dùng rất nhiều vàng để chiêu nạp hiền tài, tìm kiếm tướng giỏi, Bàng Quyên nghe xong không khỏi động lòng. Bàng Quyên thầm nghĩ mình đã học được bản lĩnh rồi, chi bằng từ biệt sư phụ, đi đến nước Ngụy ứng tuyển, mong cầu được phú quý của tướng soái tể tướng. Nhưng lại sợ rằng sư phụ không cho đi, vì vậy khi Bàng Quyên quay trở về nhìn thấy Quỷ Cốc Tử, muốn nói lại không dám nói.

Nào ngờ Quỷ Cốc Tử nhìn thấy Bàng Quyên đi lấy lương thực trở về, liền nói thẳng với Bàng Quyên: “Thời vận của con đã đến, sao không xuống núi tìm cầu phú quý?” Bàng Quyên vội vàng quỳ xuống: “Đệ tử đang có ý này, nhưng không biết xuống núi có được như ý hay không?” Quỷ Cốc Tử nói: “Con đi hái một cành hoa rừng, ta sẽ bói cho con một quẻ”.

Bàng Quyên xuống núi tìm hoa, lúc này đang là tiết trời tháng sáu, trăm hoa đều đã nở rộ cả rồi, Bàng Quyên tìm nửa ngày trời chỉ tìm được một bông hoa thuộc cây thân thảo, lại nghĩ hoa này mong manh yếu ớt, cảm thấy không vừa ý, nên ném hoa xuống đất rồi lại tiếp tục đi tìm kiếm. Tìm kiếm một lúc, thực sự không có một bông hoa nào cả, Bàng Quyên đành phải nhặt lại bông hoa thân thảo rồi giấu vào trong tay áo, sau đó quay về gặp Quỷ Cốc Tử, nói dối rằng: “Con không tìm được hoa”.

Quỷ Cốc Tử nói: “Hoa giấu trong áo con tên là Mã Đâu Linh (mộc hương nam), khi nở sẽ là mười hai đóa, đây là số năm thịnh vượng của con. Hoa hái tại quỷ cốc, thấy nắng là héo, ủy bên cạnh quỷ, xem ra, nơi thành công của con là ở nước Ngụy” (“ủy bên cạnh quỷ” nghĩa là chữ quỷ (鬼) trong từ quỷ cốc + từ ủy (萎) của từ thấy nắng là héo, ủy là héo. Mà chữ ủy (萎) này đồng âm với chữ ủy (委) này, thành ra là委 +鬼 = 魏, tức quỷ + ủy = ngụy, chữ ngụy của nước Ngụy).

Trong lúc Bàng Quyên vẫn đang cảm thấy khó hiểu, Quỷ Cốc Tử lại nói tiếp: “Nhưng con không nên giấu hoa lừa người, sau này chắc chắn sẽ vì lừa dối người khác mà bị người khác lừa dối lại, cần phải sửa đổi! Ta tặng con tám chữ, con phải ghi nhớ thật kỹ, ‘gặp dê thì vinh, gặp ngựa thì chết’”.

Bàng Quyên đi đến nước Ngụy, sau khi được tướng quốc Vương Thác tiến cử cho Ngụy Huệ Vương, một lần vào cung gặp vua, đúng lúc khi đó Ngụy Huệ Vương đang ăn thịt dê hấp thì nhìn thấy Bàng Quyên, thấy Bàng Quyên có tướng mạo khôi ngô và có tài nên Ngụy Huệ Vương đã trọng dụng Bàng Quyên, sau này Ngụy Huệ Vương còn phong cho Bàng Quyên làm nguyên soái. Bàng Quyên thật sự là “gặp dê thì vinh”.

Sau này, Ngụy Huệ Vương nghe nói đến danh tiếng của Tôn Tẫn, một lòng khao khát có được nhân tài. Bàng Quyên không còn cách nào nên đành phải viết thư mời Tôn Tẫn đến nước Ngụy tạo dựng công danh. Trước khi Tôn Tẫn xuống núi, Quỷ Cốc Tử cũng kêu Tôn Tẫn đi tìm một cành hoa để bói toán tiền đồ. Khi đó đang là tháng 9 âm lịch, trên bàn có một bình hoa cúc vàng, Tôn Tẫn lấy một cành đưa cho sư phụ xem, xem xong lại đem cắm vào bình. Quỷ Cốc Tử nói một cách quả quyết: “Hoa này đã bị bẻ gãy, không được tính là nguyên vẹn, nhưng nó chịu được giá lạnh, dầm sương không chết, tuy bị tổn hại nhưng không phải đại hung, hơn nữa được nuôi dưỡng trong bình, được mọi người yêu thích xem trọng. Nhưng hoa này bị rút ra thêm một lần nữa, sợ là nhất thời không được đắc chí, đem cắm về bình cũ, xem ra công danh của con cuối cùng vẫn là ở cố thổ (quê hương). Ta sẽ đổi tên cho con”. Nói xong, Quỷ Cốc Tử thêm chữ “nguyệt” (月) vào trong chữ “tân” (賓) biến thành chữ “tẫn” (臏) (khi ấy Tôn Tẫn tên là Tôn Tân, được Quỷ Cốc Tử đổi tên thành Tôn Tẫn), rồi lại đưa cho Tôn Tẫn một túi cẩm nang, căn dặn là “chỉ có lúc nguy cấp nhất mới được mở ra xem”, xong xuôi Tôn Tẫn mới xuống núi đi đến nước Ngụy.

Sau khi Tôn Tẫn đến nước Ngụy, bị Bàng Quyên bày mưu hãm hại, phải chịu hình phạt “tẫn hình”, tức là cắt bỏ xương bánh chè ở hai đầu gối. Cho đến lúc này, Tôn Tẫn mới hiểu tại sao sư phụ lại đổi tên cho mình. Trong lúc nguy cấp Tôn Tẫn mở cẩm nang ra xem, bên trong viết ba chữ “giả kẻ điên”, thế là Tôn Tẫn làm theo kế này, sau khi giả điên mới có thể trốn về quê hương mình là nước Tề. Về sau Tôn Tẫn bày kế dụ Bàng Quyên vào Mã Lăng Đạo, kết quả Bằng Quyên bị hàng vạn mũi tên bắn chết, kết cục của Bàng Quyên ứng với lời tiên tri “gặp ngựa thì chết” của Quỷ Cốc Tử.

Tôn Tẫn lập được công lớn cho nước Tề, lại không muốn làm quan, Tề Tuyên Vương ban tặng núi Thạch Lư cho Tôn Tẫn. Tôn Tẫn sống tại đó hơn một năm, sau đó quay trở về núi Vân Mộng, đi theo Quỷ Cốc Tử tiếp tục tu Đạo, cũng ứng với lời tiên tri của Quỷ Cốc Tử.

Quỷ Cốc Tử là một nhân vật cực kỳ thần bí trong lịch sử Trung Quốc, được gọi là thiên cổ kỳ nhân, ông là nhân vật giống như “bách khoa toàn thư”, đem trí tuệ phong phú của mình truyền dạy cho rất nhiều nhân vật nổi tiếng như Tô Tần, Trương Nghi, Tôn Tẫn, Bàng Quyên, Lã Bất Vi, Mao Toại, mỗi người họ dùng tài năng của riêng mình để thao túng chính trị và quân sự của đất nước. Họ chỉ cần tức giận một cái là chư hầu hoảng sợ, chỉ cần an cư là thiên hạ được thái bình, các học trò của Quỷ Cốc Tử đều có sức ảnh hưởng rất lớn đến tiến trình phát triển của lịch sử và việc hình thành văn hóa truyền thống Trung Hoa.

Theo Sound of Hope
Châu Yến biên dịch

Có thể bạn quan tâm:

videoinfo__video3.daikynguyen.tv||b79692859__

Ad will display in 09 seconds