“Viết oán thù lên cát
Để cho gió cuốn đi
Và xin hãy khắc ghi
Lòng biết ơn lên đá”…

[Trích thơ: Vô danh cư sỹ].

Trong cuốn sách “Uất Li Tử”, Lưu Bá Ôn có ghi lại một câu chuyện ngụ ngôn, kể rằng vào thời Chiến Quốc, có một vị tên là Hàn Viên đến nước Tề. Vì mong được vua trọng dụng, ông đã hiến lên vua rất nhiều kế sách, nhưng Tề vương nhất định không dùng những kế sách đó, cũng không trọng dụng ông ta. Hàn Viên rất phẫn nộ, nên nói nhiều điều bất hảo, phỉ báng Tề vương. Sau khi sự việc truyền đến tai Tề vương, vua đã ra lệnh cho Tư Khẩu (viên quan chủ quản hình ngục) bắt Hàn Viên vào ngục, chuẩn bị xử hình Hàn Viên.

Ngô Điền Vô nghe tin liền cầu kiến được gặp Tề vương. Vua đã kể cho ông về sự phỉ báng của Hàn Viên. Điền Vô nói:

“Tôi từng nghe có chuyện Thủ Minh rất giỏi việc quản tượng (thuần dưỡng voi). Ông đã đến yết kiến Nghĩa Cừ quân vương ở phía bắc để xin việc quản tượng, nhưng Nghĩa Cừ quân vương không đáp ứng ông. Sau khi Thủ Minh bỏ đi, liền đến lữ quán thóa mạ Nghĩa Cừ quân vương. Người trong lữ quán liền khuyên ông: “Không phải là quân vương của chúng tôi không tin lời ông, chỉ là chúng tôi ở đây không thể tìm thấy một con voi nào”. Thủ Minh nghe thấy vậy, cảm thấy xấu hổ tới tận tâm can, liền trở về nhà”.

“Còn chuyện thần y họ Hồ sang nước Ngụy, thấy Ngụy thái tử thần sắc nhợt nhạt, thở không ra hơi, bèn nói: “Thái tử bị bệnh, nếu không mau chữa trị, sau sẽ không chữa được”. Ngụy thái tử nghe thấy rất phẫn nộ, cho rằng họ Hồ phỉ báng và nguyền rủa mình, bèn sai người giết họ Hồ. Thần y họ Hồ chết rồi, Ngụy thái tử cũng đổ bệnh mà chết vì không được cứu chữa kịp thời”.

Điền Vô nói: “Vốn dĩ họ đều là những người dùng năng lực trí tuệ của mình để đi xin việc. Nếu kết quả không phù hợp với tâm nguyện của bản thân họ, trong tâm họ sinh oán giận, điều đó là sai. Tuy nhiên, sau khi nghe người khác kiến nghị mà không xem xét chi tiết đúng sai, trái lại trong tâm sinh nộ khí mà cừu thị [căm ghét] ông ta, điều này cũng là sai”.

“Tôi nghe nói: “Sông biển không chấp trong đục với ao chuôm. Sấm sét không thi thố tiếng vang với ếch nhái. Bậc quân thượng (vua chúa) có nên bận tâm đến những kẻ cố chấp và nông cạn đó không?”

Sau khi nghe những lời của Điền Vô, Tề vương suy nghĩ một lúc và thả Hàn Viên ra mà không cần để tâm đến ông ta nữa.

Trong câu chuyện ngụ ngôn này, Lưu Bá Ôn muốn nói với thế hệ tương lai điều gì? Thời gian trôi qua, thế hệ tương lai sẽ không thể du hành xuyên thời gian và không gian, quay trở lại thời nhà Minh và xin lời khuyên của Lưu Bá Ôn. Đọc xong câu chuyện này, trong lòng tác giả không chỉ rất nhiều cảm xúc, mà đầu óc cũng “phiêu du” khắp chân trời.

Cổ nhân nói: “Bất dữ nhân tranh đắc thất, duy cầu kỉ hữu tri năng”. Ý tứ là: không cần tranh đua được mất nhất thời, chỉ cầu tri ​​thức và khả năng của bản thân mình. Kế sách của Hàn Viên không được thông qua, cũng không được vua Tề trọng dụng, vì vậy ông cảm thấy oán hận và biến tâm bất mãn thành hận thù, vu khống vua Tề, và suýt đã mất mạng. Nếu ông ấy có thể nhìn nó ở một góc độ khác, trút bỏ nỗi uất hận trong lòng, thay vào đó là chăm chỉ hoàn thiện bản thân và sống tốt hơn, thì ông ấy chính là đã thiện đãi bản thân rồi.

Nếu lúc đầu nghe được lời vu khống, Tề vương không vội trút giận mà thay vào đó có thể xem xét lại, ôn hòa dẹp bỏ cơn giận dữ bằng tâm hồn khoan dung và thư thái, thì một vị quân vương có tâm thái như vậy chẳng phải sẽ lợi dân, lợi nước và lợi cả bản thân?

Trên đời, mỗi người đều là độc nhất vô nhị, đều là vận mệnh của tạo hóa, ai cũng không thay thế được ai. Trên con đường nhân sinh, sinh mệnh cuộc đời không phải là một mùa gặt. Trong hành trình của vận mệnh, điều cần xả bỏ chính là những truy cầu.

Cổ ngữ có câu: “Nhất hữu nhất phạn hữu noãn lương, nhất cầu nhất thủ hữu đắc thất, nhất triêu nhất tịch hữu minh ám” (Tạm dịch: Một cháo một cơm là biết có đói có no, một [truy] cầu một thủ giữ là biết có được có mất, một ngày một đêm là biết có sáng có tối). Nếm trải hương vị gì cũng chỉ có trong tim ta cảm nhận, cảnh vật ta nhìn thấy cũng chỉ có trong mắt của chính ta. Nếu bạn có sự bình yên trong tâm, thì bất luận gió mưa bão táp điên cuồng, đều cũng là để bạn hoàn thiện vẻ đẹp của chính mình. Những điều này chỉ người có thể chế ngự được tâm thái của mình mới thể ngộ được.

Nếu một người có thể có một tâm hồn khoan quảng rộng rãi, họ sẽ không vì háo hức truy cầu mà làm cho bản thân kiệt sức về thể chất và tinh thần, cũng không vì muốn từ chối người khác mà làm tổn thương cả đôi bên; cũng không vội vàng vì mưu đồ mà biến mình thành kẻ tầm thường. Có thơ viết rằng:

Rộng lớn như là biển
Bởi luôn biết hạ mình
Chẳng vỗ ngực tôn vinh
Chỉ bao dung tất cả

Vững vàng như núi đá
Bởi kiên định vô ngần
Sai đúng chẳng động tâm
Vẫn âm thầm thủ Nhẫn

Rửa sạch bao nhơ bẩn
Kìa như nước hiền hòa
Thiện đãi khắp gần xa
Chẳng lẫn dòng trong đục…

[Vô danh cư sỹ].

Khi sinh mệnh đạt đến một độ rộng nhất định, nó sẽ tự nhiên giống như một con sông lớn, và sẽ không so đo trong đục với ao chuôm. Khi sinh mệnh đạt đến một độ cao nhất định, nó sẽ tự nhiên giống như tiếng sấm, và sẽ không thi thố độ vang âm của mình với những người khác. Chiều cao và chiều rộng của tâm hồn được thăng hoa một cách tự nhiên, và đạt được một cách tự nhiên khi rũ bỏ được những chấp niệm trong lòng.

(Theo “Uất Ly Tử – Hàn Viên can Tề vương”).

Theo Epoch Times
Hương Thảo biên dịch

Có thể bạn quan tâm:

videoinfo__video3.daikynguyen.tv||c90b7fa55__

Ad will display in 09 seconds